VIỆT NAM: Xuất khẩu điều gặp khó cho tới ”hậu” Covid-19?

Những khó khăn gây ra từ dịch Covid-19 khiến ngành điều phải tính toán hạ thấp mục tiêu XK 4 tỷ USD đặt ra cho cả năm. Dự báo, thời gian tới dù dịch Covid-19 được khống chế, XK điều nhân của Việt Nam vẫn sẽ giảm cả về số lượng lẫn giá trị. 

Có thể hụt 1 tỷ USD

Theo Bộ NN&PTNT, XK hạt điều 3 tháng đầu năm ước đạt 86 nghìn tấn và 609 triệu USD, tăng 8,2% về khối lượng nhưng giảm 4,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019. Mỹ, Hà Lan và Trung Quốc vẫn duy trì là 3 thị trường NK điều lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 35,4%, 12% và 6,1%. Giá hạt điều XK bình quân 2 tháng đầu năm đạt 7.046 USD/tấn, giảm 14% so với cùng kỳ năm 2019.

Ông Phạm Văn Công, Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) đánh giá, ngành điều vừa vượt qua giai đoạn khủng hoảng năm 2018, đầu năm 2019 với những tổn thất khá nặng nề. Diễn biến của dịch Covid-19 lại khiến cho ngành lại bước vào giai đoạn hết sức khó khăn và không lường trước hết được những tác động xấu, tiêu cực đến mỗi DN và toàn ngành.

“Lượng điều nhân XK và giá sẽ giảm mạnh, kế hoạch 4 tỷ USD XK trong năm 2020 của ngành điều Việt Nam sẽ phải điều chỉnh giảm. Mức giảm cụ thể của kế hoạch sẽ do Ban chấp hành Vinacas xem xét, điều chỉnh nhưng cá nhân tôi thấy có thể sẽ chỉ đạt được 3 tỷ USD", ông Công nhấn mạnh

Chủ tịch Vinacas phân tích thêm, ngành điều thế giới, trong đó có Việt Nam, đang đứng trước những thách thức lớn chưa thể lường trước được. Trung Quốc đã bước đầu khống chế được dịch Covid-19, nhưng hơn 180 quốc gia trên toàn thế giới trong đó có Mỹ, châu Âu-những thị trường chính của nhân điều Việt Nam; châu Phi-nguồn cung ứng hạt điều thô chính của ngành chế biến điều Việt Nam đều phải “gồng mình" chống dịch. Ngành điều Việt Nam và nhiều nước trên thế giới lại đang vào thời điểm sản xuất và chế biến chính hàng năm nên càng phải gánh chịu ảnh hưởng nặng nề từ Covid-19.

Xuất khẩu vẫn "lao đốc" sau dịch?

Theo Vinacas, hiện nay một số khách hàng đang yêu cầu các nhà máy giao hàng sớm nhất có thể vì họ lo ngại sắp tới việc vận chuyển hàng hóa trên thế giới có thể khó khăn do việc phong tỏa, cách ly giữa các vùng, cước vận chuyển tăng. Ngoài ra, một số khách hàng khuyên các nhà máy nên bình tĩnh, không nên bán tháo như hiện nay vì khi chào giá giảm liên tục như vậy làm tâm lý người mua lo sợ giá rớt nữa và muốn chờ thêm. Họ cũng khuyên các nhà máy nên mua điều thô từ từ, khi thấy giá phù hợp, đó cũng là cơ hội để tìm kiếm lợi nhuận cho năm nay.

Vinacas thông tin thêm, hiện nay các siêu thị, nhà chiên rang, nhà NK đang xem xét đánh giá việc ảnh hưởng của Covid-19 đến thị trường kinh tế và ngành hạt thế nào để có chiến lược mua bán tiếp theo. Mặc dù họ thấy giá nhân rất tốt nhưng họ cũng chỉ mua số lượng ít, sau đó chờ một vài ngày và trả thấp hơn để thăm dò thị trường xem giá rớt đến đâu.

Ông Công chia sẻ: “Sau khi dịch được khống chế, với sự tàn phá năng nề đến nền kinh tế thế giới, đời sống của người dân sẽ gặp nhiều khó khăn. Hạt điều là thực phẩm phụ, sẽ giảm sút lượng tiêu thụ so với trước. Trong bối cảnh nghiêm trọng này, XK điều nhân của Việt Nam chắc chắn sẽ giảm cả về số lượng và kim ngạch. Mức giảm còn tùy thuộc vào thời gian dập tắt dịch và mức độ gây hại của dịch trên thế giới".

Đưa ra cái nhìn không quá bi quan, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng, hạt điều là một loại thực phẩm dùng hàng ngày có giá trị dinh dưỡng cao nên dù sẽ bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid- 19 và bị cạnh tranh mạnh của các loại hạt khác thì nhu cầu vẫn sẽ không nhỏ. Các chuyên gia phân tích thị trường nhận định, thị trường XK điều sẽ hồi phục sau khi dịch Covid- 19 được khống chế. DN có thể tính phương án đẩy mạnh XK cho giai đoạn 6 tháng cuối năm nay. Trong đó, tiềm năng từ thị trường EU là rất lớn.

Cục Xuất nhập khẩu khuyến nghị các DN cần theo dõi sát tình hình dịch bệnh để có kế hoạch sản xuất và kinh doanh phù hợp, bao gồm mua hạt điều thô, bán hạt điều chế biến và lưu trữ nguyên liệu và thành phẩm; đồng thời có phương án chuyển đổi hình thức xúc tiến thương mại như quảng bá trực tuyến, kết nối DN trực tuyến để duy trì và phát triển thị trường ngay cả khi dịch bệnh đang diễn ra; bảo đảm có thể nhanh chóng khôi phục mọi hoạt động ngay sau khi dịch bệnh được khống chế và kết thúc…

Vinacas khuyến cáo thời gian tới, các nhà máy nên mua bán chậm lại, cập nhật thông tin thị trường liên tục từ nhiều nguồn để đưa ra phương án mua bán hợp lý nhất trong tình hình khó khăn chung trên thế giới và tình thế cạnh tranh gay gắt của ngành điều. Vấn đề này cũng có nghĩa là DN phải quan tâm đến chất lượng sản phẩm để hạn chế bị khiếu nại từ người mua và góp phần cho ngành điều Việt Nam phát triển bền vững. Ngoài ra, các nhà máy cũng nên có kế hoạch cho năm 2021. Năm nay, hạn hán kéo dài có thể mùa điều năm 2021 sẽ không tốt. Do đó, nếu giá tốt và cân đối được tài chính DN có thể mua, phơi kỹ để dùng cho quý I/2021, tránh bị động phụ thuộc vào nguồn thô Tanzania và Indonesia là những nguồn mà giá thường rất cao.

Thanh Nguyễn

Nguồn: Báo Hải Quan